بسیاری از مشکلات بیمارستانها نه در زمان طراحی و نه در مرحله ساخت، بلکه پس از بهرهبرداری واقعی خود را نشان میدهند؛ زمانی که ساختمان وارد چرخه درمان، تردد بیماران، فعالیت پرسنل و کار شبانهروزی تجهیزات میشود. این اشتباهات اغلب پنهان هستند، اما اثرات آنها مستقیم بر کیفیت درمان، هزینههای بهرهبرداری و رضایت کاربران تأثیر میگذارد.
در پروژههای درمانی، کوچکترین خطای طراحی میتواند به یک چالش دائمی تبدیل شود. اشتباه در جانمایی فضاها، مسیرهای حرکتی یا تأسیسات، معمولاً زمانی آشکار میشود که اصلاح آن بسیار پرهزینه یا حتی غیرممکن است. در اینجاست که نقش مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) بهعنوان یک ابزار پیشگیرانه و هوشمند، اهمیت واقعی خود را نشان میدهد.
یکی از رایجترین اشتباهات پنهان در طراحی بیمارستانها، گردش نادرست بیماران، پرسنل و خدمات است. تداخل مسیرهای بیماران بستری، سرپایی، اورژانس و خدمات پشتیبانی باعث افزایش استرس، کاهش بهرهوری و حتی افزایش ریسکهای بهداشتی میشود. این مشکل معمولاً در پلانهای دوبعدی قابل تشخیص نیست، اما در محیط BIM میتوان گردش واقعی کاربران را شبیهسازی و قبل از اجرا اصلاح کرد.
اشتباه پنهان دیگر، عدم هماهنگی معماری با تأسیسات مکانیکی و الکتریکی (MEP) است. در بسیاری از بیمارستانها، پس از بهرهبرداری مشخص میشود که دسترسی به تجهیزات تأسیساتی دشوار است، مسیر کانالها و رایزرها با عملکرد فضاها همخوانی ندارد یا تعمیرات مستلزم توقف بخشی از عملکرد درمانی است. BIM با شناسایی تداخلها (Clash Detection) پیش از ساخت، از بروز این مشکلات جلوگیری میکند.
نورپردازی و تهویه نامناسب نیز از مشکلاتی است که اغلب دیر تشخیص داده میشود. کمبود نور طبیعی در فضاهای بستری یا تهویه ناکارآمد در بخشهای حساس، مستقیماً بر سلامت روان بیماران و عملکرد پرسنل اثر میگذارد. در مدلسازی BIM، امکان تحلیل نور، جریان هوا و کیفیت فضای داخلی پیش از اجرا وجود دارد و تصمیمات طراحی بر اساس داده واقعی گرفته میشود.
از دیگر اشتباهات رایج میتوان به عدم پیشبینی توسعهپذیری آینده بیمارستان اشاره کرد. بسیاری از مراکز درمانی پس از چند سال نیاز به توسعه یا تغییر عملکرد پیدا میکنند، اما طراحی اولیه این انعطاف را فراهم نکرده است. BIM با نگاه چرخه عمر ساختمان، امکان برنامهریزی برای توسعههای آتی را از همان فاز طراحی فراهم میسازد.
در شرکت مهندسین مشاور برساو آرشیت مهام مهابیم، BIM صرفاً یک ابزار ترسیمی نیست، بلکه یک فرآیند تصمیمسازی است. ما با استفاده از مدلسازی یکپارچه معماری، سازه و تأسیسات، پروژههای بیمارستانی را پیش از ساختهشدن «آزمایش» میکنیم تا مشکلات احتمالی در محیط دیجیتال شناسایی و اصلاح شوند، نه در زمان بهرهبرداری واقعی.
این رویکرد باعث کاهش هزینههای اصلاح، افزایش کیفیت عملکرد فضاها، بهبود تجربه بیماران و ارتقای بهرهوری پرسنل درمانی میشود. در نهایت، بیمارستانی که با BIM طراحی شده باشد، نهتنها بهتر ساخته میشود، بلکه بهتر کار میکند.
طراحی بیمارستان موفق، حاصل پیشبینی دقیق آینده است. شرکت مهندسین مشاور برساو آرشیت مهام مهابیم با تکیه بر تخصص در پروژههای درمانی و رویکرد BIM، آماده همکاری در طراحی بیمارستانهایی است که از روز اول بهرهبرداری، بدون خطا و با حداکثر کارایی عمل میکنند.
